یادداشت
شهدا شرمنده ایم
صفحه R01 اخبار (رضوي) ، شماره سريال 17376 ، تاريخ انتشار 880707
محمد جواد رنجبر- سال ۵۹ در چنین روزهایی بود که هواپیماهای رژیم بعث عراق با هجوم خود به آسمان کشورمان و بمباران شهرها جنگ تحمیلی ۸ ساله علیه ایران را رقم زدند.
اکنون ۲۹ سال از آن زمان می گذرد و ما نسل سومی ها هنوز مبهوت آن چه که در ۸ سال دفاع مقدس گذشت هستیم.شهدا، ما نسل سومی ها آن زمان یا هنوز چشم به جهان نگشوده بودیم و یا بسیار کوچک بوده ایم و موفق به درک جنگ تحمیلی نشده ایم.
اکنون نیز که ۲۲ سال از این جنگ نابرابر می گذرد هنوز چیز زیادی از شما نمی دانیم.نمی دانم چه کسانی را می توان به عنوان مقصران اصلی در این راه معرفی کرد، اما قطعا افراد زیادی متهم به این هستند که نتوانسته اند راه و مشی شما را به خوبی به جوان نسل امروز منتقل کنند.
شهدا رشادت ها و دلاورمردی های شما را تنها در بعضی از کلیپ های تلویزیونی، عکس ها و نوشته ها دیده ام؛ اما هنوز نتوانستم به درستی شما را بشناسم.
شهدا وقتی درباره دلیرمردی ها، سادگی ها، شجاعت، ایثار، جوان مردی، ولایت مداری و... شما می شنوم از خود بی خود می شوم که من کجا و شما کجا و چقدر من و بعضی از هم سن و سال های من از شما دوریم.
وقتی می بینم یک دختر یا پسر هم سن و سال من با وضع بسیار زننده ای در کوچه ها و خیابان ها ظاهر می شوند غمی بزرگ روی دلم می نشیند. شهدا پیش شما شرمنده ام وقتی دختر و پسر هم نسل خود را در حالی در کوچه و بازار می بینم که سگ یا سنجابی را همراه خود کرده است.
شهدا دلم می گیرد وقتی می بینم بعضی از همسالان من خواسته یا ناخواسته و به هر نحوی روی خون شما پا می گذارند.
دلم می گیرد وقتی می بینم بعضی از نسل سومی ها چقدر با ارزش ها و آرمان های شما فاصله گرفته اند؛ اشکم جاری می شود وقتی می شنوم که بعضی از امروزی ها شما را فقط مربوط به آن زمان می دانند.
شهدا شما همیشه مظلوم بوده اید و مظلوم خواهید ماند.
از آن طرف هم از این ناراحتم که چرا پس از گذشت ۲۰ سال از جنگ تحمیلی هنوز مسئولان استان خراسان رضوی نتوانسته اند اجلاسیه کنگره سرداران و ۲۳ هزار شهید استان های خراسان را برگزار کنند.
چرا آنانی که الان در پست و مقامی قرار دارند نمی توانند برای انتقال فرهنگ ایثار و شهادت به نسل امروز درست برنامه ریزی کنند و به این هدف برسند.
شهدا متعجب می شوم وقتی می بینم چقدر از هم سن وسال های من در آن زمان در حالی که در بهترین شرایط قرار داشته اند، در بهترین دانشگاه های داخل یا خارج کشور در حال تحصیل علم بوده اند، پشت پا به همه چیز می زنند و یک دست لباس خاکی بر تن کرده و راهی جبهه می شوند. جبهه ای که زنده ماندن یا شهادتش تنها دست خداست.
شهدا کاش همه هفته ها، هفته دفاع مقدس بود تا ازشما و کار کارستانتان بیشتر گفته می شد.شهدا کاش شما را بیشتر بشناسیم و بتوانیم پیرو خوبی در راهتان باشیم.
شهدا دیگر نمی دانم چه باید بگویم. فقط می توانم بگویم، شهدا شرمنده ایم...
گزارش خراسان از سفر کاروان راهیان نور
اینجا عشق جاری است
صفحه R07 فرهنگ (رضوي) ، شماره سريال 17227 ، تاريخ انتشار 871228
محمد جواد رنجبر
اشاره: اسفند که به آخرین روزهای خود نزدیک می شود، باز دوباره به رسم هر سال دل ها هوایی می شود، هوای کوی شهدا. دلت می خواهد هنگام تحویل سال نو در شلمچه باشی. دلت می خواهد یا مقلب القلوب والابصار را در کنار تربت پاک شهدا زمزمه کنی.

بار سفر را می بندی و راهی می شوی. می روی تا به دعوت شهدا پاسخ دهی. چون تا آن ها تو را دعوت نکنند، توفیق زیارت را پیدا نمی کنی می روی بدون آن که به سختی های سفر و حوادث احتمالی آن فکر کنی.
چون در دل عشق به وصال خدای شهدا را داری. شهدا، همان مردان بی ادعا خود را آماده پذیرایی از تو کرده اند و مطمئنی که شهدا این بازدید تو را بی جواب نمی گذارند و آن را جبران می کنند. شهدایی که مظلومانه به آسمان ها عروج کردند، اما نام آنان برای همیشه در تاریخ جاویدان ماند تا مایه هدایت نسل ها یکی پس از دیگری شوند و کلاس درس ایثار، گذشت، فداکاری و جان فشانی را برای همیشه ماندگار کردند.
امسال هم خداوند توفیق داد تا راهی این سفر سراسر نور شوم.
اما تفاوتش با سال های گذشته توفیق همراهی با جمعی از خانواده ها بود. خانواده های معزز شهدا و ایثارگران، خانواده های اصحاب شهدا (دانشجویان مشهدی جان باخته در حادثه رانندگی سال گذشته راهیان نور) و تعدادی از کسانی که در مسیر رسیدن به سیر و سلوک شهدا در حادثه رانندگی مجروح شده بودند.
این اردو با حضور ۱۵۰ نفر و از سوی اداره کل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس خراسان رضوی به مدت چهار روز از ۲۱ تا ۲۵ اسفندماه جاری برگزار شد.
شرکت کنندگان در این اردو از مناطق عملیاتی شلمچه، دهلاویه، هویزه، اروندکنار، فتحالمبین، جزیره مینو و چزابه بازدید کردند.
حال و هوای کاروانیان
در این سفر فرصتی پیش آمد تا بتوانیم در گفت وگو با زائران و متولیان، نظر آنان را در رابطه با برگزاری و بایدها و نبایدهای اردوهای راهیان نور جویا شویم.
احمد نجاتی فرد دانشجوی ترم آخر رشته حقوق است.
او که ۲۲ سال دارد و برای سومین بار است از مشهد راهی سرزمین های نور شده، معتقد است: نسل دوم و سوم با حضور در این مناطق پاسخ انبوه سوالات خود درباره جنگ و دفاع مقدس را می یابند.
وی با بیان این که بسیاری از زائران کربلای ایران آرزوی قرار گرفتن در صف شهدا را دارند، می افزاید: افراد پس از بازگشت از این سفر مقدس وظیفه بیشتری در قبال شهدا احساس می کنند.
وی ادامه می دهد: زائران سعی می کنند تا به عهد خود با شهدا پای بند باشند و در طول سال با فرهنگ شهادت زندگی کنند و همیشه به یاد شهدا باشند.
این دانشجو همچنین خواستار به کارگیری راویان زبده و دارای فن بیان برای بازگویی وقایع دوران هشت سال دفاع مقدس است و می گوید: تجسم سازی مناطق جنگی بسیار ضعیف است و باید در این راستا بیشتر تلاش شود.
وی اضافه می کند: دستگاه های اجرایی باید با هماهنگی بیشتر در بین خود، موجب فراهم آمدن رفاه بیشتر برای زائران کربلای ایران شوند.
سردار سیدهاشم درچه ای از رزمندگان دوران جنگ تحمیلی و از راویان فتح هم یادمان های دفاع مقدس را یادگار شهدا و میعادگاه ملت ایران می داند و می گوید: مردم به این جا می آیند تا با شهدایی که در راه اعتلای ارزش ها جان خود را فدا کردند، عهد و پیمان دوباره ای ببندند.
وی می افزاید: اینها می آیند به شهدا بگویند که شما رفتید و مایه عزت و احیای ارزش ها شدید و ما نیز بر پیمان خود با شما محکم و استوار ایستاده ایم.
وی به برکات مزار شهدا اشاره می کند و ادامه می دهد: افرادی که به زیارت این مناطق می آیند، متحول می شوند.
حجت الاسلام محمد هژبری یکی دیگر از زائران مناطق عملیاتی هشت سال دفاع مقدس نیز می گوید: خداوند متعال زمان ها و مکان های خاصی را برای پالایش افراد و زدوده شدن زنگارهای وجود انسان ها قرار داده که یکی از این مکان ها مقاتل و مزارهای شهداست.
وی اضافه می کند: مقاتل و مزارهای شهدا، صفای باطنی به انسان بازمی گرداند و قوه خیال بشر را به سمت ذات پروردگار سوق می دهد.
به اعتقاد وی پیام اردوهای راهیان نور درک مفهوم ظهور و انتظار است.این زائر کربلای ایران با بیان این که مهم ترین رکن راهیان نور، زائران آن است، می افزاید: شاید اینجا خیلی موضوع سرویس دهی و غذای خوب جواب گو نباشد و چه بسا تشنگی و گرسنگی بیشتر جواب دهد و معرفت آفرین شود و باید قبل از اعزام زائر، پیش نیازها و پیش زمینه های حضور او در این سرزمین های نورانی به شکل هنرمندانه ای فراهم شود و بر روی اذهان و افکار زائران کار شود.
وی ادامه می دهد: این قدر ضروری نیست که ما از همه نقاط یادمانی بازدید کنیم؛ هرچند این موضوع خوب است، اما بهتر این است که به زیارت چند یادمان محدود رفته، اما آن جا را با اخلاص و معرفت زیارت کنیم.
هژبری از مسئولان و متولیان حفاظت از مناطق عملیاتی دفاع مقدس می خواهد که بگذارند این مناطق در همان قالب خاکی خود باقی بماند و از لحاظ شکل ظاهری تغییر نکند.
انتقال فرهنگ شهادت
مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس خراسان رضوی که مسئولیت این کاروان ۱۵۰ نفره را برعهده دارد نیز درباره اهداف برپایی اردوهای راهیان نور به خراسان می گوید: هدف از برگزاری این اردوها، آشنایی نسل پس از پیروزی انقلاب اسلامی با آن چه که در دوران دفاع مقدس روی داده، انتقال فرهنگ دفاع مقدس، ایثار، شهادت، مقاومت و پایداری به جامعه و آشنایی نسل پس از دفاع مقدس با اصل دفاع است.
سرهنگ محمد احراری درباره تأثیر برگزاری این اردوها نیز اظهار می دارد: براساس بررسی های انجام شده، در حال حاضر تأثیرگذارترین حرکت فرهنگی و دارای تأثیر عمیق، حرکت فرهنگی راهیان نور است.
وی به شرایط کنونی جمهوری اسلامی و وضعیت حاکم در جهان اشاره می کند و می افزاید: باتوجه به این شرایط مکلفیم تا روحیه حماسی و مقاومت نسل سوم را ارتقاء دهیم و طبیعی است که با آشنایی با موضوعات دفاع مقدس، این روحیه افزایش می یابد.
مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان با اشاره به افزایش آمارکمی زائران راهیان نور، بیان می کند: سال گذشته حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از سرزمین های دفاع مقدس بازدید کردند و پیش بینی می شود این رقم امسال به یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر برسد.
وی نبود برنامه برای استمرار ارتباط با زائران کربلای ایران را یک خلاء می داند و می گوید: در این رابطه برنامه ها بسیار محدود است ضمن این که برنامه ای جدی برای پوشش در طول سال در کل کشور وجود ندارد و تلاشمان این است که این ارتباط در طول سال تداوم داشته باشد.
احراری درباره پیام عمومی حضور افراد در مناطق عملیاتی دفاع مقدس اظهار داشت: این پیام می گوید که هرچه در روی کره خاکی گشتند، فرهنگی قوی تر و غنی تر از فرهنگ دفاع مقدس یافت نکردند و به همین دلیل قشرهای مختلف جامعه و به خصوص جوانان بهترین اوقات خود را به حضور در جوار مزار مطهر شهدا اختصاص می دهند.
وی در بخش دیگری از این گفت وگو خواستار مردمی شدن اردوهای راهیان نور می شود و معتقد است: در هر صحنه و میدانی که مردم حضور یابند توفیقات چندین برابر می شود.
مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس خراسان رضوی اضافه می کند: برای تحقق این امر، دولت باید بسترها و زیرساخت ها را فراهم کند، اما جزئیات کار به دست خود مردم است و این موضوع باید در طول سال پی گیری شود.
وی در پایان این گفت وگو به نگاه زیبای مردم به راهیان نور اشاره می کند و می افزاید: پیام حضور دوباره افرادی که به نوعی در این رابطه آسیب دیده اند و به دلیل حوادث اندک به وجود آمده عزیز خود را از دست داده اند این است که اگر دشمن درصدد خدشه دار کردن این راه روشن باشد، همان مردم و کسانی که آسیب دیده از این جریانند، مقابل این امر ایستادگی می کنند و به دشمن اجازه هیچ خطایی نمی دهند.
کلام آخر
ضرورت برگزاری و نیز تأثیر اردوهای راهیان نور بر هیچ کس پوشیده نیست، همین طور خیل عظیم انسان هایی که به عشق شهدا، بعضا سختی بیش از دو هزار کیلومتر راه را به تن می خرند تا روح و جان خود را با زلال شهدا صیقل دهند؛ اما مسئولان امر باید بیش از گذشته زمینه رفاه زائران و نیز زیرساخت ها را فراهم کنند تا شاهد حوادث ناگواری که هرچند اندک، اما بسیار دل خراش و ناراحت کننده روی می دهد، نباشیم.